(bedrijfs)reportages, evenementen, fotoshoots, portretfotografie, webdesign

Archief voor 19 juli 2011

STUDIO56-Witte wieven in de zomer-Dames blanches


Wat een zomerweer in mijn vakantie… vanochtend zelfs witte wieven op de weg…. ken je die benaming?

Witte wieven ook wel witte juffers genoemd is de naam voor vrouwenfiguren die in sagen voorkomen, en soms goedaardig, soms kwaadaardig zijn.

Mistflarden of mistbanken worden in Noord-Nederland ook wel witte wieven genoemd.

Witte wieven worden vaak in verband gebracht met heksen en/of spoken. De witte wieven hebben veel overeenkomsten met de Ierse Sídhe en de Banshee. Ook wordt verband gelegd met moerasvrouwtjes, feeën of elfen.

Het geloof aan witte wieven vindt zijn oorsprong wellicht in de Germaanse tijd, al weten we dit niet zeker. Soortgelijke fenomenen in het volksgeloof worden aangetroffen in meerdere Indo-Germaanse cultuurgebieden (incl. Romaanse talen en Gaelic). De megalithische monumenten (zoals ganggraven, grafheuvels en hunebedden) werden door sommigen als hun woonsteden gezien. Volgens de overlevering gaan ze vrijwel altijd in het wit of vuilwit gekleed, wat de naam zou verklaren. Er wordt een verband gelegd met wetende wijven, dus waarzegsters.

Ik woon vlakbij een hunebed….

Witte wieven werden ook wel als de geesten van heksen gezien of als andere vrouwen die kwaad gedaan hadden. Behalve in hunebedden zouden de witte wieven in kleine heuveltjes en terpen hebben gewoond. Ze hadden daar de in- en uitgang naar hun holen. ’s Nachts kwamen ze tevoorschijn, langzaam zwevend. In Overijsselse sagen zijn witte wieven feeën die verschijnen als witte nevels op heide en moerasgronden. Mensen worden verleid om ze te volgen, met als resultaat dat deze mensen voor altijd verdwijnen en nooit weer gezien worden. Dit kan een (door de eeuwen heen) verzachte versie zijn van het thema van witte wieven als aankondigers van de dood.

In laat middeleeuwse tekeningen van witte wieven komen hunebedden en grafheuvels voor. Ook dit verschijnsel relateert naar de aankondiging van de dood.

Witte wieven wordt in het Duitse taalgebied ook wel vertaald als wijze vrouwen, ze worden in verband gebracht met de Völva. Völva waren degenen die de kennis en kunde bezaten omtrent seiðr, spá en galdr, praktijken waar sjamanisme, hekserij, profetie en andere vormen van autochtone magie aan te pas kwamen. Völva verleidden personen om mee te gaan en waren bekend om het spinnen of weven. In een veertigtal graven hebben Scandinavische archelogen spinrokken gevonden, meestal in rijke graven met waardevolle grafgiften, hetgeen aantoont dat de Völvas tot de hoogste laag van de samenleving behoorden.

In Nederland komen sagen over witte wieven voornamelijk voor in Oost- en Noord-Nederland (voormalig Saksenland). Maar witte wieven zijn in vrijwel geheel Europa bekend. Zo heten ze bijvoorbeeld in Frankrijk Dames Blanches. In België was Madama Blanche de term voor een waarzegster. In Engeland zijn sagen bekend van white women, ook zij voorspellen geboorte en dood. De Banshee in Ierland voorspellen eveneens de dood, en Duitsland heeft Weiße Frauen